Chiều 19/6, Khoa Điện tử – Viễn thông, Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM tổ chức “Lễ kỷ niệm 20 năm thành lập và phát triển”, với sự tham dự của các thế hệ lãnh đạo, giảng viên, viên chức, người học và cựu sinh viên.

Trong bối cảnh vi mạch – bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và các hệ thống kết nối thông minh đang trở thành những lĩnh vực công nghệ trọng điểm, dấu mốc 20 năm của Khoa Điện tử – Viễn thông không chỉ là dịp nhìn lại hành trình đã qua mà còn đặt ra yêu cầu chuẩn bị nguồn lực cho một giai đoạn phát triển mới.

Khoa Điện tử – Viễn thông được thành lập theo quyết định của Giám đốc Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh vào ngày 19/6/2006. Sự ra đời của Khoa kế thừa một quá trình đào tạo và nghiên cứu đã được hình thành từ Bộ môn Vật lý Điện tử, trực thuộc Khoa Vật lý lúc bấy giờ.

Trong những năm đầu, Khoa phải giải quyết đồng thời nhiều bài toán về nhân lực, không gian làm việc, phòng thí nghiệm và tổ chức chương trình đào tạo. Từ điều kiện ban đầu còn hạn chế, đơn vị từng bước hình thành ba bộ môn chuyên môn, phát triển các phòng thí nghiệm và mở rộng quy mô đào tạo, nghiên cứu.

Sau hai thập kỷ, Khoa đã đào tạo hàng ngàn cử nhân, thạc sĩ và tiến sĩ trong lĩnh vực điện tử – viễn thông. Nhiều thế hệ người học hiện đang làm việc tại các tập đoàn công nghệ, doanh nghiệp trong và ngoài nước, viện nghiên cứu, trường đại học và cơ quan quản lý. Hành trình này phản ánh quá trình tích lũy lâu dài về đội ngũ, chương trình đào tạo, năng lực nghiên cứu và mạng lưới hợp tác của Khoa.

Đón đầu nhu cầu nhân lực trong lĩnh vực vi mạch – bán dẫn

Phát biểu tại buổi lễ, GS.TS. Nguyễn Trung Nhân, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM gửi lời tri ân đến các thế hệ lãnh đạo, giảng viên, viên chức và người lao động đã đóng góp cho sự hình thành, phát triển của Khoa.

Phó Hiệu trưởng ghi nhận sự chủ động của Khoa trong việc mở ngành Thiết kế vi mạch ở trình độ đại học từ năm 2024 và tiếp tục triển khai đào tạo ở trình độ thạc sĩ, tiến sĩ từ năm 2026. Đây là bước chuẩn bị đáng chú ý trong bối cảnh Việt Nam đang tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu, kéo theo nhu cầu ngày càng lớn về nguồn nhân lực có nền tảng khoa học vững chắc và khả năng tiếp cận công nghệ hiện đại.

Bên cạnh phát triển chương trình đào tạo, Khoa đã tham gia kiểm định quốc tế theo tiêu chuẩn ASIIN và duy trì hợp tác với các tập đoàn, doanh nghiệp trong cải tiến chương trình, hỗ trợ học bổng, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ. Sự gắn kết này giúp hoạt động đào tạo tiếp cận gần hơn với những thay đổi của công nghệ và yêu cầu thực tế của thị trường lao động.

Theo GS.TS. Nguyễn Trung Nhân, hướng phát triển của Khoa phù hợp với chiến lược của Nhà trường và các định hướng công nghệ trọng điểm của quốc gia, đặc biệt trong những lĩnh vực vi mạch – bán dẫn, thiết kế phần cứng cho trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật, công nghệ truyền thông thế hệ mới 5G/6G và các hệ thống thông minh.

Trong giai đoạn tiếp theo, Phó Hiệu trưởng đề nghị Khoa tiếp tục phát huy nền tảng học thuật, năng lực nghiên cứu và tinh thần đổi mới sáng tạo; đồng thời quan tâm nhiều hơn đến việc nâng cao trình độ, thu hút đội ngũ giảng viên đáp ứng yêu cầu giảng dạy và nghiên cứu. Ban Giám hiệu Nhà trường khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành, tạo điều kiện để Khoa phát triển các lĩnh vực công nghệ chiến lược.

Cơ hội công nghệ đi cùng bài toán phát triển đội ngũ

Nhìn lại chặng đường 20 năm, TS. Bùi Trọng Tú, Trưởng Khoa Điện tử – Viễn thông cho rằng những kết quả hiện có được hình thành từ quá trình tích lũy bền bỉ và sự đóng góp của nhiều thế hệ. Khoa từng bước xây dựng môi trường đào tạo có nền tảng khoa học cơ bản, phát triển đội ngũ chuyên môn và mở rộng hợp tác với doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu cùng các chuyên gia trong và ngoài nước.

Theo Trưởng Khoa, sự phát triển của công nghiệp vi mạch – bán dẫn, cùng xu hướng hội tụ giữa trí tuệ nhân tạo với phần cứng, mạng và hệ thống thông minh, đang tạo ra không gian phát triển mới cho lĩnh vực điện tử – viễn thông. Các hướng nghiên cứu và đào tạo như thiết kế phần cứng cho trí tuệ nhân tạo, trí tuệ nhân tạo biên, Internet vạn vật, bảo mật thông tin và công nghệ mạng thế hệ sau cũng phù hợp với những ưu tiên công nghệ trong giai đoạn hiện nay.

Tuy nhiên, cơ hội phát triển đi cùng những thách thức trực tiếp. Tốc độ thay đổi nhanh của công nghệ đòi hỏi người dạy phải liên tục cập nhật chuyên môn và nghiên cứu; trong khi việc thu hút, duy trì đội ngũ chất lượng cao ngày càng cạnh tranh. Khoa cũng phải tiếp tục giải quyết các yêu cầu về cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm, quốc tế hóa và sự gắn kết giữa đào tạo, nghiên cứu với phục vụ xã hội.

Từ những vấn đề đó, Khoa xác định một số hướng ưu tiên gồm phát triển nguồn lực con người; đổi mới chương trình đào tạo theo hướng hiện đại, linh hoạt và liên ngành; phát triển phòng thí nghiệm cùng không gian thực hành, sáng tạo; xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh; tăng cường hợp tác doanh nghiệp theo chiều sâu và mở rộng kết nối quốc tế. Việc xây dựng hệ sinh thái sinh viên, cựu sinh viên và phát triển văn hóa chất lượng, trách nhiệm cũng được xem là những yếu tố cần thiết cho quá trình phát triển lâu dài.

Sự tiếp nối giữa các thế hệ

Buổi lễ dành một phần trang trọng để tri ân các thế hệ thầy cô đã gắn bó và đóng góp cho quá trình hình thành, phát triển của Khoa. Các kỷ niệm chương được trao đến những thầy cô đã hoàn thành sự nghiệp giáo dục, đồng hành từ những ngày đầu thành lập hoặc có nhiều năm bền bỉ cống hiến cho đơn vị.

Qua nhiều giai đoạn, sự đóng góp của đội ngũ không chỉ thể hiện ở hoạt động giảng dạy, nghiên cứu và quản lý, mà còn ở việc duy trì nền tảng học thuật, xây dựng môi trường làm việc và dẫn dắt các thế hệ người học. Đây là một trong những yếu tố quan trọng giúp Khoa giữ được sự kế thừa, đồng thời thích ứng với những thay đổi nhanh của lĩnh vực điện tử – viễn thông.

Sự gắn kết giữa các thế hệ tiếp tục được thể hiện qua những suất học bổng do Cộng đồng Cựu sinh viên Khoa Điện tử – Viễn thông trao tặng sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, nỗ lực vươn lên trong học tập. Hoạt động này cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của cộng đồng cựu sinh viên trong việc đồng hành cùng Khoa và hỗ trợ người học bằng những đóng góp thiết thực.

Dấu mốc 20 năm cho thấy quá trình phát triển của Khoa Điện tử – Viễn thông được tạo nên không chỉ bởi chương trình đào tạo hay cơ sở vật chất, mà còn từ sự gắn bó của đội ngũ, người học, cựu sinh viên và các đối tác. Trước những chuyển động nhanh của khoa học và công nghệ, nền tảng ấy là điều kiện để Khoa tiếp tục kết nối đào tạo với nghiên cứu, hợp tác doanh nghiệp và nhu cầu phát triển nguồn nhân lực trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược.