Nghiệm thu đề tài về chế tạo vật liệu carbon aerogel từ phụ phẩm nông nghiệp ứng dụng trong công nghệ điện hóa

SDG4-Giáo dục có chất lượng
SDG9-Công nghệ - sáng tạo và phát triển hạ tầng
SDG13-Hành động về khí hậu

Ngày 27/10, tại Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM, diễn ra buổi báo cáo nghiệm thu đề tài nghiên cứu chế tạo vật liệu carbon aerogel từ ba loại phụ phẩm nông nghiệp phổ biến tại Việt Nam, gồm bã mía, lõi ngô và thân đậu phộng. Nghiên cứu hướng đến tận dụng nguồn sinh khối nông nghiệp để phát triển vật liệu điện cực chi phí thấp, thân thiện với môi trường, phục vụ các công nghệ điện hóa.

Toàn cảnh hội đồng nghiệm thu cấp ĐHQG-HCM tiến hành đánh giá đề tài tại Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM.

Đề tài tập trung nghiên cứu, chế tạo vật liệu carbon aerogel từ ba nguồn sinh khối gồm bã mía, lõi ngô và thân đậu phộng. Trong quá trình thực hiện, nhóm nghiên cứu thu hồi thành công cellulose từ cả ba nguồn nguyên liệu, với độ tinh khiết đạt 90–99%. Cellulose sau đó được chuyển hóa thành cellulose aerogel có độ xốp đạt 84–93%. Thông qua các quá trình than hóa, pha tạp nitơ và lưu huỳnh (N/S) bằng urea/thiourea, đồng thời biến tính bằng các hạt nano kim loại như Ni, Co, Cu, Au (kích thước 30–100 nm) và các oxide kim loại như TiO₂, CuO, ZnO, NiFe₂O₄, nhóm nghiên cứu đã chế tạo được vật liệu carbon aerogel có diện tích bề mặt riêng đạt 454–1.003 m²/g. Đặc tính này tạo cơ sở cho việc nghiên cứu và phát triển các ứng dụng điện hóa.

Trên cơ sở các vật liệu thu được, nhóm nghiên cứu chế tạo điện cực carbon xốp sử dụng chất kết dính PVA/GA, hướng đến cải thiện khả năng thấm ướt và hiệu quả hoạt động trong các phản ứng xúc tác điện hóa. Kết quả cho thấy, các điện cực mang nano Ni và Co có hoạt tính đối với phản ứng sinh hydrogen (HER), duy trì độ ổn định qua 12 chu kỳ quét LSV và giữ được 80% hoạt tính sau 12 giờ đo. Đối với phản ứng khử CO₂ (CO₂RR), điện cực đồng biến tính bằng ZnO và Cu cho thấy khả năng cải thiện hoạt tính, với giá trị quá thế được báo cáo là −349 mV. Trong lĩnh vực khử ion điện dung (CDI), điện cực carbon mang CuO đạt dung lượng hấp phụ NaHCO₃ cực đại 71,9 mg/g, cho thấy tiềm năng nghiên cứu ứng dụng trong các hệ thống xử lý và tách các hợp chất chứa carbon.

PGS. TS. Nguyễn Thái Hoàng – chủ nhiệm đề tài, trình bày kết quả nghiên cứu tại buổi báo cáo nghiệm thu.

Bên cạnh các ứng dụng trong xúc tác điện hóa, vật liệu carbon aerogel sinh khối còn được nghiên cứu để phát triển cảm biến điện hóa. Điện cực Ni@NiO/carbon aerogel cho tín hiệu phát hiện glucose ổn định, có tính tuyến tính và khả năng phân biệt với các chất gây nhiễu. Trong khi đó, điện cực Au/carbon aerogel có khả năng phát hiện đồng thời dopamine và acid uric, đồng thời cho phép phát hiện hydroquinone ở nồng độ thấp.

Về sản phẩm khoa học và công nghệ, đề tài đã hoàn thành 04 báo cáo khoa học (sản phẩm dạng mềm) và 03 nhóm vật liệu carbon sinh khối chức năng (sản phẩm dạng cứng). Kết quả nghiên cứu được công bố trong 04 bài báo thuộc danh mục WoS/Scopus, gồm 03 bài báo thuộc nhóm Q1 trên các tạp chí Chemosphere, Materials Research Bulletin và Ceramics International, cùng 01 bài báo thuộc nhóm Q2 trên tạp chí Journal of Chemical Technology & Biotechnology.

Bên cạnh các kết quả nghiên cứu, đề tài góp phần đào tạo nguồn nhân lực khoa học với 01 nghiên cứu sinh, 04 học viên cao học đã bảo vệ thành công luận văn thạc sĩ, 11 cử nhân Hóa học và 04 kỹ sư Công nghệ kỹ thuật hóa học.

Hội đồng nghiệm thu chụp ảnh lưu niệm cùng PGS. TS. Nguyễn Thái Hoàng tại phiên đánh giá đề tài cấp ĐHQG-HCM.