Sáng ngày 12/03/2026, tại Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM, NCS. Lê Ngọc Năng (khóa 2023–2026, ngành Địa chất học) đã bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ cấp cơ sở đào tạo với đề tài “Đặc điểm khoáng vật, ngọc học và nguồn gốc đá quý liên quan basalt vùng Đông Nam Bộ, Việt Nam”, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS. Phạm Trung Hiếu.
Luận án tập trung nghiên cứu các đặc điểm khoáng vật học, ngọc học và nguồn gốc của các loại đá quý liên quan đến các thành tạo basalt Kainozoi phân bố rộng rãi tại khu vực Đông Nam Bộ. Trên cơ sở kết hợp các phương pháp nghiên cứu địa chất, thạch học, địa hóa cùng các kỹ thuật phân tích ngọc học và phổ học hiện đại, nghiên cứu đã xác định 7 loại khoáng vật có thể sử dụng làm đá quý, gồm: saphir, zircon, pyrop (granat), anorthoclas (feldspar kiềm), augit, peridot nâu và opal.
Kết quả cho thấy các đá quý trong khu vực nhìn chung mang các đặc điểm khoáng vật học và ngọc học tương đồng với những đặc trưng đã được ghi nhận trên thế giới. Tuy nhiên, một số khác biệt đáng chú ý cũng được phát hiện, góp phần bổ sung dữ liệu khoa học và hoàn thiện các tiêu chí giám định, đánh giá chất lượng đá quý liên quan đến basalt ở Việt Nam.
Các phân tích địa hóa và bằng chứng địa chất cho thấy phần lớn các khoáng vật đá quý trong vùng không kết tinh trực tiếp từ magma basalt (ngoại trừ opal), mà basalt chủ yếu đóng vai trò vận chuyển và lưu giữ các khoáng vật đã hình thành từ những nguồn gốc khác nhau trước đó như syenit, peridotit hoặc magma sâu. Phát hiện này góp phần làm rõ hơn cơ chế hình thành và phân bố của các đá quý liên quan đến basalt tại khu vực Đông Nam Bộ.
Đánh giá chất lượng ngọc học cho thấy zircon, pyrop, anorthoclas và augit đạt chất lượng cao; trong khi saphir, peridot nâu và opal có chất lượng từ trung bình đến thấp. Mặc dù tiềm năng khai thác thương mại hiện chưa rõ ràng, các loại đá quý này được đánh giá có giá trị khoa học đáng kể, đồng thời mở ra triển vọng khai thác theo hướng di sản địa chất và du lịch địa chất trong tương lai.
Trong quá trình thực hiện luận án, NCS. Lê Ngọc Năng đã công bố 7 bài báo khoa học trên các tạp chí uy tín trong nước và quốc tế, thể hiện sự nghiêm túc và năng lực nghiên cứu vững vàng trong lĩnh vực địa chất và đá quý.
Căn cứ kết quả bảo vệ và các tiêu chí học thuật, Hội đồng đã quyết định công nhận học vị Tiến sĩ ngành Địa chất học cho NCS. Lê Ngọc Năng.
Nguồn ảnh: Phòng Đào tạo Sau đại học