Ngày 6/6, Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM tổ chức Hội thảo “Nhu cầu và giải pháp giảng dạy Thống kê trong các ngành khoa học cơ bản năm 2026”. Chương trình do Khoa Toán – Tin học phối hợp cùng Khoa Sinh học – Công nghệ Sinh học thực hiện, thu hút sự tham gia của các nhà khoa học, giảng viên, chuyên gia và người học quan tâm đến lĩnh vực thống kê, khoa học dữ liệu và giáo dục đại học.

Trong bối cảnh dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi phương thức nghiên cứu, sản xuất và quản trị ở hầu hết các lĩnh vực, Thống kê ngày càng khẳng định vai trò là nền tảng quan trọng giúp người học tiếp cận, phân tích và khai thác dữ liệu phục vụ nghiên cứu khoa học cũng như giải quyết các vấn đề thực tiễn. Đây cũng là lý do hội thảo được tổ chức nhằm đánh giá thực trạng giảng dạy Thống kê hiện nay, đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả đào tạo trong các ngành khoa học cơ bản.

Phát biểu khai mạc, PGS.TS. Trương Hải Nhung – Trưởng Khoa Sinh học – Công nghệ Sinh học cho rằng, cùng với xu hướng phát triển khoa học theo hướng liên ngành và dựa trên dữ liệu, năng lực tư duy thống kê đang trở thành một trong những yêu cầu thiết yếu đối với người học. Theo cô, việc trang bị cho sinh viên khả năng phân tích, diễn giải và sử dụng dữ liệu một cách khoa học sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, đồng thời tạo nền tảng để người học thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của khoa học và công nghệ.

Tại hội thảo, các báo cáo chuyên đề đã tập trung phân tích thực trạng giảng dạy và học tập Thống kê trong môi trường đại học hiện nay.

TS. Võ Đức Cẩm Hải – Trưởng Khoa Toán – Tin học đã chia sẻ bức tranh tổng quan về hoạt động đào tạo Toán – Thống kê tại Trường Đại học Khoa học tự nhiên, đồng thời nhấn mạnh vai trò của các kiến thức nền tảng trong việc giúp sinh viên tiếp cận hiệu quả các lĩnh vực chuyên môn ngày càng gắn với dữ liệu.

Ở góc độ chương trình đào tạo, TS. Tô Đức Khánh – Giảng viên Khoa Toán – Tin học đã phân tích những khó khăn, thách thức trong quá trình giảng dạy và học tập Thống kê, từ đó đề xuất các hướng đổi mới về nội dung, phương pháp giảng dạy và tăng cường tính ứng dụng trong các học phần.

Theo các đại biểu, một trong những thách thức hiện nay là làm thế nào để người học không chỉ nắm được kiến thức lý thuyết mà còn có khả năng vận dụng các công cụ thống kê vào giải quyết các bài toán thực tế trong nghiên cứu và nghề nghiệp.

Bên cạnh các vấn đề về đào tạo, hội thảo cũng dành nhiều thời lượng để trao đổi về vai trò của Thống kê trong bối cảnh khoa học dữ liệu và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ.

Trong tham luận “Chuyển hóa dữ liệu thành tri thức: Vai trò của Thống kê và AI trong Khoa học thực nghiệm”, TS. Lưu Phúc Lợi – Trưởng phòng Nghiên cứu Khoa học, Viện Nghiên cứu Ứng dụng Khoa học sức khỏe và Lão hóa, Bệnh viện Thống Nhất đã cho thấy vai trò không thể thiếu của các phương pháp thống kê trong quá trình xử lý dữ liệu, xây dựng mô hình và hỗ trợ ra quyết định trong nghiên cứu khoa học.

Phiên làm việc tiếp tục với các tham luận chuyên sâu về ứng dụng Thống kê trong nhiều lĩnh vực khoa học cơ bản. TS. Đặng Lê Anh Tuấn – Giảng viên Khoa Sinh học – Công nghệ Sinh học chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng Thống kê trong nghiên cứu Sinh học và Công nghệ Sinh học. TS. Phạm Tấn Hùng – Giảng viên Khoa Khoa học liên ngành trình bày vai trò của Thống kê trong bài toán khám phá vật liệu bằng AI, từ dữ liệu thực nghiệm đến xây dựng mô hình dự đoán và sàng lọc thông lượng cao. TS. Nguyễn Thị Huỳnh Trâm – Giảng viên Khoa Môi trường mang đến góc nhìn về việc thu hẹp khoảng cách giữa lý thuyết thống kê và kỹ năng phân tích dữ liệu môi trường.

Các đại biểu trao đổi về chương trình đào tạo, phương pháp giảng dạy và giải pháp nâng cao năng lực ứng dụng Thống kê cho người học.

Bên cạnh các tham luận chuyên đề, phiên thảo luận chung đã ghi nhận nhiều ý kiến trao đổi từ giảng viên, nhà nghiên cứu và người học về chương trình đào tạo, phương pháp giảng dạy, mức độ tích hợp công cụ phân tích dữ liệu và AI trong học tập cũng như các giải pháp nâng cao năng lực ứng dụng Thống kê cho sinh viên thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau.

Các ý kiến tại hội thảo thống nhất rằng việc đổi mới giảng dạy Thống kê cần gắn với dữ liệu thực, tăng cường các bài toán ứng dụng, đẩy mạnh khai thác công nghệ số và phát triển tư duy phân tích dữ liệu cho người học. Đây được xem là những định hướng quan trọng nhằm giúp sinh viên thích ứng với yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động và môi trường nghiên cứu trong thời đại dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.

Hội thảo không chỉ mở ra diễn đàn trao đổi học thuật giữa các đơn vị đào tạo và nghiên cứu mà còn góp phần khẳng định vai trò của Thống kê như một năng lực nền tảng trong đào tạo khoa học hiện đại. Những đề xuất được đưa ra tại chương trình sẽ là cơ sở quan trọng để tiếp tục đổi mới nội dung và phương pháp giảng dạy, hướng tới xây dựng môi trường đào tạo gắn với dữ liệu, công nghệ và nhu cầu thực tiễn của xã hội trong giai đoạn mới.