Ngày 22/10/2026, Hội nghị Quốc tế lần thứ 3 về Hóa học Bền vững (The 3rd International Conference on Sustainable Chemistry – ICSC2026) khai mạc tại Trường Đại học Khoa học tự nhiên. Diễn ra từ ngày 22 đến 24/10/2026, hội nghị là diễn đàn trao đổi học thuật quốc tế, tập trung vào các hướng nghiên cứu hóa học có khả năng đóng góp vào chuyển dịch năng lượng, sử dụng tài nguyên hiệu quả và bảo vệ môi trường.
Hóa học trước yêu cầu phát triển bền vững
Với chủ đề “Hóa học cho tương lai bền vững” (Chemistry for a Sustainable Future), ICSC2026 đặt nghiên cứu hóa học trong mối liên hệ trực tiếp với những thách thức của phát triển bền vững. Nhu cầu về năng lượng sạch, vật liệu thân thiện với môi trường, phương thức tận dụng sinh khối và phụ phẩm nông nghiệp, cũng như các giải pháp kiểm soát ô nhiễm đang đặt ra yêu cầu phát triển những công nghệ mới, vừa đáp ứng hiệu quả sử dụng, vừa giảm tác động đến môi trường.
Phát biểu khai mạc hội nghị, PGS.TS Trần Lê Quan – Hiệu trưởng Nhà trường – nhấn mạnh rằng thế giới đang phải đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng, bao gồm biến đổi khí hậu, an ninh năng lượng, khan hiếm tài nguyên và các vấn đề về sức khỏe cộng đồng. Theo đó, phát triển bền vững không còn là một lựa chọn, mà đã trở thành trách nhiệm chung của tất cả chúng ta.
“Hóa học giữ vai trò trung tâm trong nỗ lực này. Các nhà hóa học nghiên cứu và phát triển công nghệ năng lượng sạch, thiết kế vật liệu mới và các chất xúc tác xanh, chuyển hóa sinh khối và chất thải thành các sản phẩm có giá trị, đồng thời tạo ra các giải pháp bảo vệ con người và môi trường. Đây cũng chính là chủ đề của hội nghị chúng ta: Hóa học cho một tương lai bền vững”, PGS.TS Trần Lê Quan nói.
ICSC2026 quy tụ 6 báo cáo toàn thể, 75 báo cáo mời và các phiên báo cáo chuyên môn song song. Hội nghị quy tụ gần 60 nhà khoa học đến từ Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Thái Lan và Mỹ, cùng các nhà nghiên cứu trong nước. Chương trình chuyên môn được tổ chức thành 3 phân ban với 7 tiểu ban, bao gồm: tổng hợp hữu cơ bền vững và hóa dược; vật liệu tiên tiến, polymer và ứng dụng năng lượng; hóa học phân tích, hóa lý và hóa học tính toán phục vụ các ứng dụng bền vững.
Kết nối nghiên cứu sinh khối, năng lượng và vật liệu mới
Trong khuôn khổ phiên báo cáo toàn thể, GS. Jason Lam từ City University of Hong Kong trình bày nghiên cứu “Electrocatalytic Upgrading of Biomass-derived Substrates to Value-added Products” (Nâng cấp các nguyên liệu có nguồn gốc sinh khối thành các sản phẩm giá trị gia tăng bằng xúc tác điện hóa). Hướng nghiên cứu này tập trung vào việc sử dụng quá trình điện hóa xúc tác để chuyển hóa các hợp chất có nguồn gốc sinh khối thành các sản phẩm có giá trị cao hơn, mở ra khả năng khai thác nguồn nguyên liệu tái tạo cho các quy trình hóa học.
Cùng chủ đề, GS. Seung Han Shin từ Viện Công nghệ Công nghiệp Hàn Quốc (KITECH) giới thiệu cách tiếp cận tích hợp trong phát triển hóa chất nền, nhựa sinh học và vật liệu chức năng từ sinh khối. Nghiên cứu đặt vấn đề chuyển hóa nguồn nguyên liệu sinh học thành các sản phẩm phục vụ công nghiệp, qua đó kết nối nghiên cứu hóa học với yêu cầu phát triển vật liệu và quy trình sản xuất bền vững.
Ở Việt Nam, PGS.TS. Trần Hoàng Phương, Trường ĐH Khoa học tự nhiên, trình bày báo cáo “From Biomass to Energy and Value-Added Chemicals: Advancing a Sustainable Future” (Từ sinh khối đến năng lượng và hóa chất giá trị gia tăng: Thúc đẩy tương lai bền vững). Báo cáo góp phần làm rõ tiềm năng của việc chuyển hóa sinh khối thành nguồn năng lượng và các sản phẩm hóa học có giá trị, đồng thời đặt ra yêu cầu phát triển các quy trình phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả khai thác nguồn nguyên liệu này.
Bên cạnh sinh khối, vật liệu phục vụ chuyển đổi năng lượng cũng là một hướng nghiên cứu nổi bật. GS. Tzu Chien Wei từ National Tsing Hua University và Academia Sinica, Đài Loan, trình bày về công nghệ pin mặt trời perovskite. Chương trình hội nghị còn đề cập đến các nghiên cứu về hydro, công nghệ tách nước và pin natri. Những hướng nghiên cứu này mở rộng phạm vi trao đổi từ vật liệu chuyển đổi năng lượng sang các công nghệ liên quan đến sản xuất và lưu trữ năng lượng, góp phần tạo cơ sở khoa học cho việc phát triển các hệ thống năng lượng bền vững.
Từ vật liệu cao su đến công nghệ phục vụ sức khỏe và môi trường
Bên cạnh năng lượng và sinh khối, các nghiên cứu về polymer, vật liệu xốp, hóa dược, cảm biến và phân tích hóa học cũng góp phần mở rộng phạm vi ứng dụng của hóa học bền vững. GS. Kenji Urayama từ Kyoto University, Nhật Bản, trình bày nghiên cứu về cơ chế kết tinh do biến dạng của cao su thiên nhiên và khả năng cải thiện tính năng vật liệu bằng phụ gia. Công trình tập trung làm rõ mối liên hệ giữa cơ chế kết tinh khi kéo giãn và đặc tính của cao su, từ đó tìm kiếm phương thức nâng cao hiệu suất vật liệu dựa trên sự hiểu biết về cấu trúc và hành vi của chúng.
Ở lĩnh vực hóa học phục vụ sức khỏe, GS. Hsing-Wen Sung từ National Tsing Hua University, Đài Loan, giới thiệu nghiên cứu “Noninvasive Gut-to-Brain Oral Delivery Systems” (Hệ dẫn truyền thuốc không xâm lấn từ ruột đến não). Công trình hướng đến phát triển hệ dẫn truyền thuốc qua đường uống, với mục tiêu đưa hoạt chất từ ruột đến não. Đây là hướng nghiên cứu liên ngành, kết hợp hóa học, vật liệu và công nghệ dẫn truyền hoạt chất, nhằm tìm kiếm những phương thức đưa thuốc có tính ứng dụng trong chăm sóc sức khỏe.
Trong lĩnh vực hóa phân tích và cảm biến, các báo cáo tại hội nghị tập trung vào những vấn đề cụ thể như phân tích methylmercury, phát hiện chất màu Auramine O trong thực phẩm, sàng lọc nhựa tái chế nhiễm bẩn và phát hiện kháng nguyên NS1 của virus Dengue. Những nghiên cứu này hướng đến nâng cao năng lực phát hiện, giám sát các tác nhân hoặc chất có nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe con người.
Các nghiên cứu về xử lý nước, vật liệu hấp phụ và ứng dụng phụ phẩm nông nghiệp cũng cho thấy khả năng kết nối giữa hóa học bền vững với những nhu cầu thực tiễn. Theo chương trình hội nghị, một số hướng tiếp cận đáng chú ý gồm sử dụng biochar từ phụ phẩm nông nghiệp để xử lý nước và thu giữ CO₂, tổng hợp furfural từ cám ngô, chế tạo aerogel carbon từ bã mía và khai thác nguyên liệu từ xơ dừa.
Trong bối cảnh phát triển bền vững ngày càng đòi hỏi những giải pháp khoa học có tính ứng dụng, ICSC2026 góp phần khẳng định vai trò của hóa học trong việc kết nối tri thức với thực tiễn. Đồng thời, thông qua việc kết nối các nhà khoa học, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp, hội nghị tạo thêm điều kiện để các kết quả nghiên cứu được trao đổi, phát triển và tìm kiếm cơ hội ứng dụng. Đây cũng là một trong những hướng đi góp phần nâng cao vị thế nghiên cứu khoa học của Trường ĐH Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM trong mạng lưới học thuật quốc tế.