Ngày 22/7, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM phối hợp với Tổ chức Giáo dục Khoa học Trái đất Quốc tế tổ chức Hội thảo khoa học “Giáo dục STEAM Khoa học Trái đất theo định hướng IGEO và Olympic IESO”. Chương trình góp phần thúc đẩy đổi mới giáo dục Khoa học Trái đất theo hướng liên ngành, gắn lý thuyết với thực nghiệm, thực địa và tăng cường kết nối quốc tế trong đào tạo, nghiên cứu.
Hội thảo có sự tham dự của giảng viên, sinh viên Khoa Địa chất, các chuyên gia đến từ Tổ chức Giáo dục Khoa học Trái đất Quốc tế (International Geoscience Education Organisation – IGEO) và các đại biểu quan tâm đến lĩnh vực giáo dục Khoa học Trái đất.
Đây là hoạt động khép lại chuỗi chương trình gồm Lớp học STEAM Khoa học Trái đất kết hợp thực địa theo định hướng IGEO, diễn ra từ ngày 18 đến 20/7/2026, và Hội thảo khoa học “Giáo dục STEAM Khoa học Trái đất theo định hướng IGEO và Olympic IESO”. Chuỗi hoạt động được tổ chức nhằm trao đổi phương pháp giáo dục Khoa học Trái đất theo định hướng STEAM, đồng thời tạo nền tảng cho các hợp tác chuyên môn giữa Khoa Địa chất và IGEO trong thời gian tới.
IGEO là tổ chức quốc tế chuyên về giáo dục Khoa học Trái đất, trực thuộc và được bảo trợ bởi Liên minh Khoa học Địa chất Quốc tế (IUGS). Đây cũng là đơn vị sáng lập và điều phối Olympic Khoa học Trái đất Quốc tế (International Earth Science Olympiad – IESO), một trong 12 kỳ Olympic khoa học quốc tế dành cho học sinh trung học phổ thông, với sự tham gia của hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ mỗi năm.
Tại hội thảo, GS. Nir Orion – Chủ tịch IGEO – trình bày báo cáo Earth System Approach – A New Perspective in Earth Science STEAM Education. Báo cáo giới thiệu phương pháp tiếp cận Hệ thống Trái đất (Earth System Approach), nhấn mạnh vai trò của giáo dục Khoa học Trái đất trong việc nâng cao nhận thức cộng đồng về môi trường, tài nguyên và ứng phó với các tai biến thiên nhiên.
Theo GS. Nir Orion, giáo dục Khoa học Trái đất cần được triển khai theo hướng tích hợp giữa kiến thức nền tảng, mô hình thực nghiệm và hoạt động thực địa. Cách tiếp cận này giúp người học phát triển tư duy logic, tư duy hệ thống, năng lực phản biện và khả năng liên kết kiến thức từ nhiều lĩnh vực. Kinh nghiệm triển khai tại nhiều quốc gia cho thấy mô hình giáo dục gắn với thực địa cũng góp phần tăng sức hút của các ngành Khoa học Trái đất đối với học sinh, sinh viên.
Tiếp nối chương trình, TS. Phạm Thanh Thùy – giảng viên Khoa Địa chất, thành viên Hội đồng IGEO và Điều phối viên Olympic Khoa học Trái đất Quốc tế tại Việt Nam – trình bày báo cáo Development of Earth Science STEAM Education Model at Faculty of Geology: From the Experimental STEAM Field-based Class in Khanh Hoa (IGEO Framework) to Practical Applications. Báo cáo khái quát quá trình xây dựng và phát triển mô hình giáo dục STEAM Khoa học Trái đất tại Khoa Địa chất từ năm 2022 đến nay. Thông qua các hoạt động giáo dục, trải nghiệm và truyền thông khoa học, mô hình đã tiếp cận hơn 5.000 học sinh từ bậc tiểu học đến trung học phổ thông, góp phần đưa Khoa học Trái đất đến gần hơn với người học phổ thông.
TS. Phạm Thanh Thùy cũng chia sẻ kết quả chương trình thí điểm mô hình STEAM Khoa học Trái đất theo định hướng IGEO được tổ chức tại Cam Ranh, Khánh Hòa từ ngày 18 đến 20/7/2026. Trước khi lớp học diễn ra, các chuyên gia IGEO và giảng viên Khoa Địa chất đã thực hiện khảo sát thực địa nhằm bản địa hóa, Việt hóa học liệu theo chuẩn quốc tế, đồng thời bảo đảm phù hợp với điều kiện địa chất và bối cảnh giáo dục tại Việt Nam.
Chương trình thí điểm kết hợp giữa học tập trên lớp và trải nghiệm thực địa, tạo điều kiện để học viên quan sát, ghi nhận dữ liệu, liên hệ kiến thức với môi trường tự nhiên và vận dụng vào các tình huống thực tế. Từ kết quả này, Khoa Địa chất định hướng tiếp tục phát triển học liệu, hoàn thiện chương trình giảng dạy gắn với đặc điểm tự nhiên, địa chất của Việt Nam; đồng thời hướng tới công tác tuyển chọn và bồi dưỡng đội tuyển Việt Nam tham dự Olympic Khoa học Trái đất Quốc tế.
Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS. Phạm Trung Hiếu – Trưởng Khoa Địa chất – đánh giá chương trình thí điểm là bước triển khai có ý nghĩa trong việc đưa giáo dục Khoa học Trái đất đến gần hơn với cộng đồng. Ông khẳng định Khoa sẽ tiếp tục đồng hành cùng IGEO trong các hoạt động đào tạo, nghiên cứu và phát triển giáo dục Khoa học Trái đất trong thời gian tới.
Nhân dịp này, GS. Nir Orion đã trao tặng Khoa Địa chất bộ học liệu được bản địa hóa sau chương trình thí điểm tại Khánh Hòa. Bộ học liệu sẽ được sử dụng trong giảng dạy, nghiên cứu và triển khai các hoạt động giáo dục STEAM Khoa học Trái đất tại Khoa.
Sau hội thảo, đoàn chuyên gia IGEO đã tham quan Bảo tàng Địa chất của Khoa Địa chất, tìm hiểu các bộ sưu tập mẫu vật cũng như hoạt động đào tạo và nghiên cứu của Khoa.
Hội thảo và lớp học thực địa theo định hướng IGEO cho thấy nỗ lực của Khoa Địa chất trong việc đổi mới phương pháp giáo dục Khoa học Trái đất, gắn đào tạo với trải nghiệm thực tiễn và chuẩn mực quốc tế. Từ các hoạt động này, Khoa học Trái đất không chỉ được tiếp cận như một lĩnh vực nghiên cứu về hành tinh, tài nguyên và môi trường, mà còn như một nền tảng quan trọng để hình thành tư duy hệ thống, năng lực liên ngành và trách nhiệm của người học trước các vấn đề phát triển bền vững.
