Sáng ngày 13/4/2026, tại Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM, Đại học Quốc gia TP.HCM phối hợp với Trường Đại học VinUni tổ chức hội thảo khoa học “Dạy và học Toán trong kỷ nguyên công nghệ”. Hội thảo nhằm làm rõ vai trò của Toán học trong hệ sinh thái khoa học – công nghệ hiện đại, đồng thời góp phần trả lời những câu hỏi mang tính căn cốt đối với giáo dục Toán học hiện nay.
Phát biểu khai mạc, GS.TS. Nguyễn Thị Thanh Mai – Giám đốc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh bối cảnh khoa học công nghệ phát triển nhanh, trong đó các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, robot, mạng 5G, blockchain hay thiết bị không người lái đều có nền tảng từ Toán học. Các sản phẩm công nghệ chiến lược quốc gia cùng nhiều lĩnh vực như bán dẫn, y sinh, vật liệu và năng lượng mới cũng gắn chặt với nền tảng này.
Tuy nhiên, thực tiễn đào tạo hiện nay cho thấy dù hệ thống có nguồn lực và đội ngũ mạnh về Toán học, việc kết nối giữa Toán học với các lĩnh vực công nghệ và ứng dụng vẫn còn hạn chế, chưa tạo được sự liên thông và khai thác hiệu quả tiềm năng sẵn có.
Từ thực tế đó, bà đặt ra ba câu hỏi cốt lõi đối với đào tạo Toán hiện nay: “học Toán để làm gì”, “Toán học đóng vai trò gì đối với các ngành” và “cần đổi mới chương trình, phương pháp giảng dạy như thế nào để đáp ứng xu thế phát triển”.
Trong khuôn khổ hội thảo, các tham luận đã tiếp cận những vấn đề trên từ nhiều góc độ. GS.TS. Đặng Đức Trọng – Giảng viên cao cấp, Khoa Toán – Tin học, Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM trình bày về phương pháp giảng dạy Toán, đồng thời giới thiệu các thế hệ cựu sinh viên tiêu biểu và những thành tựu nổi bật như các công bố trên hệ thống tạp chí Annals và các giải thưởng khoa học quốc tế.
GS. Vũ Hà Văn – Khoa Toán, Đại học Hồng Kông; Viện Nghiên cứu Dữ liệu lớn, Trường Đại học VinUni phân tích vai trò nền tảng của Toán học đối với khoa học và công nghệ, đồng thời chỉ ra thực trạng việc dạy và học Toán ở bậc đại học còn nặng tính đối phó; qua các ví dụ từ những tiến bộ công nghệ gần đây trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, ông cho thấy Toán học đang trực tiếp góp phần giải quyết các bài toán về hạ tầng và chi phí, từ đó đặt ra yêu cầu đổi mới chương trình đào tạo.
Từ góc nhìn đào tạo cụ thể, GS. Nguyễn Hùng Minh Tân – Khoa Toán học, Đại học Quốc gia Singapore (NUS) chia sẻ về nhu cầu, yêu cầu và chương trình đào tạo Toán tại NUS, nhấn mạnh cách thiết kế chương trình gắn với năng lực người học và định hướng nghề nghiệp.
Trong khi đó, GS. Nguyễn Hoài Minh – Đại học Sorbonne (Pháp) phân tích vai trò của trí tuệ nhân tạo trong nghiên cứu và giảng dạy Toán học, đồng thời đề xuất điều chỉnh chương trình theo hướng tăng cường các học phần xác suất – thống kê, đại số tuyến tính, đưa giải tích số vào sớm, chú trọng tối ưu hóa và lý thuyết đồ thị, cũng như rà soát, tinh giản các học phần ít liên thông.
Ở góc độ ứng dụng, PGS.TS. Trần Minh Triết – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM trình bày về mối quan hệ giữa Toán học và trí tuệ nhân tạo, từ nền tảng logic đến các hướng đổi mới công nghệ, đồng thời giới thiệu các thành tích nổi bật của sinh viên và học viên Nhà trường. Bên cạnh đó, ông đề nghị tăng cường đưa các tình huống thực tiễn, gần gũi với người học vào giảng dạy nhằm nâng cao khả năng vận dụng Toán học trong giải quyết các bài toán thực tế.
Báo cáo thực tiễn do TS. Võ Đức Cẩm Hải – Trưởng khoa Toán – Tin học, Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM trình bày đã cung cấp cái nhìn tổng thể về dạy và học Toán tại ĐHQG-HCM, dựa trên dữ liệu khảo sát giảng viên. Theo đó, quy mô đào tạo các ngành liên quan đến Toán hiện nay gồm khoảng 2.860 sinh viên, 460 học viên cao học và khoảng 100 nghiên cứu sinh; đội ngũ giảng viên Toán có khoảng 70% đạt trình độ tiến sĩ, trong đó khoảng 25% có học hàm phó giáo sư, giáo sư. Báo cáo đồng thời chỉ ra các thách thức trong giảng dạy, đặc điểm người học và những cải tiến đang được triển khai trong chương trình và phương pháp đào tạo.
Phần thảo luận diễn ra với nhiều ý kiến trao đổi, tập trung làm rõ các nội dung đã được trình bày trong các tham luận, đồng thời ghi nhận những góc nhìn đa chiều từ giảng viên, nhà khoa học và người học về thực tiễn dạy và học Toán hiện nay.
Người tham dự trao đổi và đóng góp ý kiến tại phiên thảo luận.
Phát biểu kết luận hội thảo, PGS.TS. Trần Cao Vinh – Phó Giám đốc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục xây dựng lộ trình đào tạo Toán học theo hướng liên thông, tích hợp giữa các bậc học, gắn với định hướng phát triển khoa học và công nghệ trong giai đoạn tới.
Hội thảo được kỳ vọng sẽ góp phần đề xuất các hướng đi cụ thể, mang tính hành động nhằm đổi mới giáo dục Toán học tại Việt Nam, đồng thời thúc đẩy phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ các ngành công nghệ chiến lược trong bối cảnh chuyển đổi số.
