Vừa trúng tuyển Chương trình thu hút, giữ chân và phát triển các nhà khoa học trẻ xuất sắc, các nhà khoa học đầu ngành về công tác tại ĐHQG-HCM (Chương trình VNU350), TS Nguyễn Hoàng Nam sẽ công tác tại Trường ĐH Khoa học tự nhiên trong lĩnh vực khoa học tính toán và tối ưu hóa.

Nhà khoa học trẻ tốt nghiệp tiến sĩ tại Đại học Paris-Saclay (Pháp), hiện đang nghiên cứu sau tiến sĩ tại Đại học George Washington (Hoa Kỳ), cho biết anh mong muốn mang những kinh nghiệm tích lũy từ môi trường nghiên cứu quốc tế trở về đóng góp cho sự phát triển của khoa học công nghệ trong nước. Trong cuộc trao đổi với Website ĐHQG-HCM, TS Nguyễn Hoàng Nam đã chia sẻ về quyết định trở về Việt Nam, định hướng nghiên cứu và kỳ vọng đối với Chương trình VNU350.

Trở về để cống hiến

*Sau thời gian học tập, nghiên cứu và làm việc tại Pháp và Hoa Kỳ, điều gì khiến anh quyết định trở về Việt Nam công tác?

Sau hơn 10 năm học tập và làm việc tại Trường Kỹ sư Polytechnique, Đại học Paris-Saclay và Đại học George Washington, tôi có cơ hội tiếp cận môi trường nghiên cứu quốc tế, tham gia các dự án liên ngành và hợp tác với nhiều nhà khoa học trên thế giới. Nay tôi mong muốn trở về Việt Nam và đóng góp cho sự phát triển của khoa học công nghệ nước nhà.

Hiện nay, Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi số mạnh mẽ với nhu cầu rất lớn về nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, mô hình hóa và tối ưu hóa hệ thống. Đây là cơ hội để các nhà khoa học trẻ được đào tạo ở nước ngoài tham gia đóng góp trực tiếp cho sự phát triển của đất nước.

Bên cạnh đó, tôi nhận thấy môi trường nghiên cứu tại Việt Nam đang có nhiều thay đổi tích cực. Các chương trình thu hút nhân tài như VNU350 cho thấy quyết tâm mạnh mẽ của ĐHQG-HCM trong việc xây dựng đội ngũ nghiên cứu có trình độ quốc tế. Điều này tạo động lực rất lớn cho những nhà khoa học trẻ mong muốn trở về Việt Nam.

Hướng đến các bài toán tối ưu hóa và ra quyết định thông minh

*Khoa học tính toán hiện được ứng dụng mạnh trong nhiều lĩnh vực công nghệ và trí tuệ nhân tạo. Anh dự định sẽ phát triển những hướng nghiên cứu nào tại ĐHQG-HCM trong thời gian tới?

– Lĩnh vực nghiên cứu chính của tôi là tối ưu hóa toán học và ra quyết định dựa trên những dữ liệu không chắc chắn. Đây là những nền tảng quan trọng của trí tuệ nhân tạo hiện đại, đặc biệt trong các bài toán hỗ trợ ra quyết định, quản lý hệ thống phức tạp và tối ưu hóa nguồn lực.

Khi trở về làm việc tại ĐHQG-HCM, tôi dự định phát triển ba hướng nghiên cứu chính.

Thứ nhất là thiết kế mạng tối ưu trong các bài toán đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu không chắc chắn. Tôi mong muốn phát triển các mô hình thiết kế mạng tối ưu kết hợp giữa học máy và tối ưu hóa nhằm tạo ra các hệ thống vừa có khả năng học từ dữ liệu, vừa đảm bảo tính tin cậy và hiệu quả trong quá trình ra quyết định.

Thứ hai là nghiên cứu các phương pháp ra quyết định tối ưu trong các bài toán lý thuyết trò chơi (nghiên cứu cách nhiều bên cùng đưa ra quyết định và ảnh hưởng lẫn nhau) và các mô hình ra quyết định thay đổi theo thời gian. Đây là lĩnh vực tôi đã theo đuổi trong suốt quá trình tiến sĩ và sau tiến sĩ. Các mô hình này có thể được ứng dụng trong tài chính, sản xuất, y tế, giao thông và quản lý hạ tầng nhằm xây dựng các phương án vận hành ổn định ngay cả khi dữ liệu đầu vào có nhiều biến động.

Thứ ba là ứng dụng và phát triển các thuật toán học máy để giải quyết các bài toán ra quyết định rất phức tạp, có quy mô lớn trong thực tế như giao thông đô thị, logistics, năng lượng bền vững, quản lý thiên tai và biến đổi khí hậu. Đây là những lĩnh vực mà khoa học tính toán có thể đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ xây dựng các chính sách và giải pháp hiệu quả dựa trên dữ liệu.

VNU350 góp phần hình thành hệ sinh thái nghiên cứu hiện đại

*Theo anh, Chương trình VNU350 có ý nghĩa như thế nào trong việc thu hút các nhà khoa học trẻ đang học tập, làm việc ở nước ngoài quay trở về Việt Nam?

– Theo tôi, VNU350 là một chương trình có ý nghĩa rất quan trọng trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao ngày càng gia tăng.

Đối với các nhà khoa học trẻ đang làm việc ở nước ngoài, quyết định trở về không chỉ phụ thuộc vào yếu tố tình cảm hay mong muốn đóng góp cho quê hương mà còn liên quan đến môi trường nghiên cứu, cơ hội phát triển nghề nghiệp, cơ sở vật chất, nguồn lực nghiên cứu và khả năng xây dựng nhóm nghiên cứu độc lập.

Chương trình VNU350 tạo ra một cơ chế đủ hấp dẫn để thu hút các nhà khoa học có trình độ quốc tế quay trở về làm việc lâu dài. Quan trọng hơn, chương trình thể hiện sự tin tưởng và đầu tư chiến lược của ĐHQG-HCM đối với thế hệ nhà khoa học trẻ. Điều này giúp những người được tuyển chọn có thể tập trung phát triển các hướng nghiên cứu dài hạn, xây dựng nhóm nghiên cứu mạnh và mở rộng các mạng lưới hợp tác quốc tế.

Tôi cũng cho rằng tác động của chương trình không chỉ dừng lại ở việc thu hút nhân lực chất lượng cao mà còn góp phần hình thành một hệ sinh thái nghiên cứu hiện đại. Khi ngày càng nhiều nhà khoa học được đào tạo tại các trường đại học hàng đầu trên thế giới trở về Việt Nam, chúng ta sẽ tạo ra những cầu nối quan trọng với cộng đồng khoa học quốc tế, qua đó nâng cao vị thế nghiên cứu của các trường đại học Việt Nam trên bản đồ khoa học thế giới.

 

Mong muốn đào tạo thế hệ nhà nghiên cứu trẻ có khả năng hội nhập quốc tế

* Với kinh nghiệm nghiên cứu quốc tế, anh mong muốn đóng góp gì cho hoạt động đào tạo sinh viên và xây dựng nhóm nghiên cứu trẻ tại Trường ĐH Khoa học tự nhiên?

– Đối với tôi, đào tạo và nghiên cứu luôn gắn liền với nhau. Một trong những mục tiêu quan trọng nhất khi trở về Việt Nam là góp phần đào tạo thế hệ sinh viên và nhà nghiên cứu trẻ có khả năng hội nhập quốc tế.

Trong hoạt động giảng dạy, tôi mong muốn đưa những kiến thức hiện đại về tối ưu hóa và nghiên cứu vận trù vào chương trình đào tạo. Bên cạnh kiến thức lý thuyết, tôi đặc biệt chú trọng phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề thực tế, tư duy nghiên cứu độc lập và khả năng sử dụng các công cụ tính toán hiện đại cho sinh viên.

Về nghiên cứu, tôi kỳ vọng xây dựng một nhóm nghiên cứu trẻ trong lĩnh vực tối ưu hóa và nghiên cứu vận trù. Nhóm nghiên cứu sẽ tạo môi trường để sinh viên đại học, học viên cao học và nghiên cứu sinh cùng tham gia các dự án nghiên cứu quốc tế, tiếp cận với các bài toán thực tiễn và công bố kết quả trên các tạp chí khoa học uy tín.

Thông qua các mối quan hệ học thuật đã xây dựng trong thời gian học tập và làm việc tại Pháp và Hoa Kỳ, tôi hy vọng có thể tạo thêm nhiều cơ hội trao đổi học thuật, đồng hướng dẫn nghiên cứu và hợp tác công bố quốc tế cho sinh viên của Trường ĐH Khoa học tự nhiên.

Xin cảm ơn TS Nguyễn Hoàng Nam!

BẢO KHÁNH – Website ĐHQG-HCM