Tốt nghiệp loại Xuất sắc ngành Toán học với điểm trung bình tích lũy 9,57, Đào Trọng Toàn khép lại bốn năm học tại Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM bằng một bảng thành tích đáng ngưỡng mộ. Nhưng khi được hỏi sẽ giới thiệu bản thân như thế nào nếu không được nhắc đến điểm số hay thành tích, câu trả lời của Toàn lại không bắt đầu bằng con số. Em chọn kể về hành trình của một người luôn bị cuốn hút bởi những câu hỏi “tại sao” – những câu hỏi đã đưa em từ niềm yêu thích Toán học thời phổ thông đến con đường nghiên cứu mà em sẽ tiếp tục theo đuổi trong tương lai.
Theo đuổi lời giải cho những câu hỏi “tại sao”
“Mình sẽ kể về hành trình của một người luôn bị cuốn hút bởi những câu hỏi ‘tại sao’. Từ những bài toán nhỏ thời phổ thông đến những khái niệm trừu tượng như không gian hyperbolic hay nhóm hình học, điều khiến mình hứng thú không phải việc tìm ra đáp án, mà là hiểu vì sao mọi thứ lại đúng như vậy”, Trọng Toàn chia sẻ. Với nam sinh, bốn năm đại học là hành trình chuyển từ việc học để giải bài tập sang học để khám phá tri thức. Mỗi người thầy, mỗi người bạn, mỗi cơ hội tham gia nghiên cứu và mỗi bài báo khoa học được đọc đều góp phần giúp Toàn nhận ra rằng Toán học không chỉ là một ngành học, mà còn là một cách tư duy và nhìn nhận thế giới.
Niềm yêu thích ấy được hình thành từ những năm phổ thông, khi Toàn tham gia đội tuyển học sinh giỏi và có cơ hội học tập cùng các thầy cô, chuyên gia giàu kinh nghiệm. Điều đọng lại trong Toàn không chỉ là những kỹ thuật giải toán, mà còn là cách các thầy cô mở ra một thế giới rộng lớn phía sau những bài toán trong các kỳ thi.Từ đó, Toàn dần nhìn Toán học như một lĩnh vực nghiên cứu thay vì chỉ là môn học trên lớp. Khi đứng trước lựa chọn ngành học, Toàn quyết định theo học ngành Toán học tại Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM vì tin rằng đây là môi trường phù hợp để phát triển định hướng học thuật của mình.
Nếu nhiều người xem Toán học là lĩnh vực khô khan với những công thức và phép chứng minh phức tạp thì Toàn lại nhìn thấy ở đó một vẻ đẹp rất riêng. Đó là vẻ đẹp của sự logic, của những mối liên hệ chặt chẽ giữa các khái niệm và ý tưởng tưởng như hoàn toàn khác biệt. “Có những định lý chỉ cần vài dòng chứng minh nhưng lại kết nối rất nhiều ý tưởng khác nhau, tạo cảm giác như mọi mảnh ghép đều khớp với nhau một cách hoàn hảo“, Toàn nói.
Chính cảm giác ấy khiến nam sinh chưa bao giờ xem việc học Toán là quá trình ghi nhớ kiến thức. Thay vì học thuộc công thức, Toàn luôn cố gắng hiểu sâu từng khái niệm và mối quan hệ giữa chúng, từ đó hình dung kiến thức như một hệ thống liên kết chặt chẽ. Theo Toàn, khi hiểu được bản chất, người học sẽ dễ dàng tiếp cận những vấn đề mới hơn so với việc ghi nhớ từng phần kiến thức rời rạc. Cách học này cũng giúp Toàn hình thành khả năng tự đặt câu hỏi, kiểm tra lập luận và tìm kiếm nhiều hướng tiếp cận cho cùng một vấn đề.
Trong số những trải nghiệm đáng nhớ nhất thời sinh viên, học kỳ trao đổi tại Đại học Quốc gia Singapore (NUS) theo học bổng DiscoverNUS là dấu mốc để lại nhiều ấn tượng với Toàn. Nam sinh thừa nhận những tuần đầu tiên là khoảng thời gian không hề dễ dàng khi phải thích nghi với ngôn ngữ học tập mới và một môi trường học thuật có cường độ cao.
“NUS là một trong những trường tốt nhất châu Á, và mình đoán rằng việc học ở đây sẽ rất nặng, nhưng vẫn bất ngờ trước sự nhạy bén và chăm chỉ của sinh viên ở đây”, Toàn nhớ lại. Điều khiến nam sinh ấn tượng không chỉ là khả năng của sinh viên mà còn là nguồn tài nguyên học tập phong phú cùng sự hỗ trợ nhiệt tình từ các giáo sư và trợ giảng, giúp người học chủ động hơn trong quá trình tiếp cận kiến thức. Để bắt kịp chương trình, Toàn tăng thời gian tự học, chủ động trao đổi với bạn bè và từng bước thích nghi với môi trường mới. Những nỗ lực ấy giúp nam sinh kết thúc học kỳ với GPA 5.0/5.0.
Tiếp tục hành trình nghiên cứu và lan tỏa tình yêu Toán học
Không chỉ học tập trên giảng đường, Toàn còn sớm tham gia nghiên cứu khoa học ngay từ những năm đầu đại học. Dưới sự hướng dẫn của GS.TS. Mai Hoàng Biên, nam sinh nghiên cứu về Đại số, đồng thời tham gia dự án Vietnam Polymath REU với đề tài về hình học hyperbolic. Kết quả nghiên cứu được trình bày tại hội nghị DAHITO, Workshop tổng kết Polymath của VIASM và Hội nghị khoa học của Trường Đại học Khoa học tự nhiên. Song song với đó, Toàn đạt giải Nhất môn Đại số và giải Nhì môn Giải tích tại Olympic sinh viên ngay từ năm nhất. Sau khi tích lũy được kinh nghiệm, nam sinh tiếp tục tham gia tổ chức và giảng dạy ở các chương trình dành cho học sinh yêu Toán như Gặp gỡ Toán học, IGO hay Trải nghiệm VMO. Theo Toàn, những hoạt động ấy không chỉ giúp rèn luyện kỹ năng trình bày và tổ chức mà còn khiến mình nhận ra rằng “việc chia sẻ kiến thức cũng là một cách để mình học tốt hơn”.
Trong hành trình trưởng thành ấy, Toàn luôn nhắc đến GS.TS. Mai Hoàng Biên với sự trân trọng đặc biệt. Theo nam sinh, người thầy đã đồng hành từ năm nhất đến khi tốt nghiệp không chỉ hướng dẫn về kiến thức mà còn giúp mình hình thành tư duy đặt câu hỏi và phương pháp làm việc của một nhà nghiên cứu. Bên cạnh đó, việc được học hỏi từ nhiều giảng viên và nhà khoa học trong các seminar, hoạt động nghiên cứu trong và ngoài nước cũng giúp Toàn có thêm những góc nhìn khác nhau về Toán học hiện đại và con đường nghiên cứu lâu dài mà mình mong muốn theo đuổi.
Khi cầm trên tay tấm bằng tốt nghiệp loại xuất sắc, điều đầu tiên Toàn nghĩ đến không phải là những thành tích mình đã đạt được mà là lòng biết ơn đối với gia đình, bạn bè và các thầy cô đã đồng hành trong suốt chặng đường đại học. “Mình cảm thấy biết ơn và mong muốn được gửi lời cảm ơn chân thành đến gia đình, bạn bè, cũng như các giảng viên đã tin tưởng và dành thời gian cho mình”, Toàn chia sẻ. Nam sinh cũng bày tỏ sự biết ơn đối với Trường Đại học Khoa học tự nhiên và ĐHQG-HCM vì đã mang đến một môi trường học thuật năng động, sáng tạo với nhiều cơ hội để học tập và thử thách bản thân.
Nhìn lại bốn năm đại học, Toàn cho rằng điều quý giá nhất mình nhận được không phải là điểm số. “Theo mình, điều quý giá nhất là khả năng tự học và sự kiên trì trước những vấn đề khó”, Toàn nói. Nam sinh tin rằng đại học giúp mỗi người hiểu rằng không ai có thể dạy mình tất cả. Muốn phát triển, người học phải tự đọc, tự tìm tài liệu, tự đặt câu hỏi và chấp nhận rằng có những vấn đề cần rất nhiều thời gian để hiểu được. Chính khả năng tự học ấy sẽ tiếp tục đồng hành với Toàn trong nghiên cứu cũng như trong bất kỳ công việc nào sau này.
Tháng 8/2026, Đào Trọng Toàn sẽ tiếp tục con đường học thuật khi theo học chương trình Tiến sĩ tại Đại học Quốc gia Singapore (NUS) với học bổng toàn phần. Nam sinh dự định tìm hiểu sâu hơn về Lý thuyết Nhóm, Hình học và Hệ động lực – những lĩnh vực mà bản thân đã có cơ hội tiếp cận trong thời gian học đại học và mong muốn tiếp tục nghiên cứu trong tương lai.
Gửi lời nhắn tới các tân sinh viên chuẩn bị bước vào ngành Toán học, Toàn không nói nhiều về thành tích hay năng khiếu. Điều nam sinh muốn nhấn mạnh lại là sự kiên trì và niềm yêu thích với việc học: “Đừng sợ việc mình chưa hiểu ngay một khái niệm hay một bài toán. Hầu như ai học Toán cũng từng trải qua cảm giác đó. Toán học không đòi hỏi bạn phải luôn là người thông minh nhất, mà đòi hỏi sự kiên trì, tò mò và sẵn sàng học hỏi. Hãy mạnh dạn đặt câu hỏi, tìm kiếm những người bạn cùng chí hướng và tận dụng mọi cơ hội để trao đổi với thầy cô”.
CTV