Ngày 17/5/2026, Trung tâm Nghiên cứu Bảo tồn Tài nguyên Thiên nhiên phối hợp cùng Bộ môn Sinh thái – Sinh học Tiến hóa, Khoa Sinh học – Công nghệ Sinh học, Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM tổ chức chương trình “Bảo tồn Đa dạng sinh học dưới lăng kính văn hóa nghệ thuật” tại cơ sở Nguyễn Văn Cừ. Chương trình thu hút sự tham gia của các nhà khoa học, nghệ sĩ, giảng viên, học sinh – sinh viên và cộng đồng quan tâm đến bảo tồn thiên nhiên.

Trong bối cảnh các vấn đề môi trường, biến đổi khí hậu và suy giảm đa dạng sinh học ngày càng trở thành thách thức toàn cầu, chương trình được tổ chức với mong muốn mở rộng cách tiếp cận đối với hoạt động bảo tồn thiên nhiên. Không chỉ hiện diện qua các công trình nghiên cứu hay số liệu khoa học, câu chuyện bảo tồn tại chương trình được truyền tải bằng nhiếp ảnh, điện ảnh và những trải nghiệm giàu cảm xúc, qua đó giúp thiên nhiên trở nên gần gũi hơn với cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Một trong những điểm nhấn của chương trình là triển lãm ảnh “Theo dấu chân Sếu”, giới thiệu 20 tác phẩm được tuyển chọn từ hơn 100.000 bức ảnh mà nhiếp ảnh gia Nguyễn Trường Sinh thực hiện trong hơn một thập kỷ theo dõi Sếu đầu đỏ. Qua từng khuôn hình, đời sống tự nhiên của loài chim quý hiếm cùng những biến đổi của sinh cảnh đất ngập nước được tái hiện bằng ngôn ngữ nhiếp ảnh vừa giàu tính tư liệu, vừa gợi nhiều suy ngẫm về mối quan hệ giữa con người và tự nhiên.

Dịp này, người tham dự cũng được giới thiệu sách ảnh “Sếu đầu đỏ” – công trình dày 372 trang được thực hiện sau hơn 10 năm thực địa, từng được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam xác nhận là cuốn sách đầu tiên giới thiệu các phân loài Sếu đầu đỏ trên thế giới do một tác giả thực hiện.

Từ góc nhìn khoa học, TS. Trần Triết – giảng viên Khoa Sinh học – Công nghệ Sinh học, Giám đốc Chương trình Ấn Độ – Thái Bình Dương của Hội Sếu Quốc tế – đã chia sẻ nhiều thông tin về hiện trạng các loài sếu trên thế giới, sự suy giảm sinh cảnh đất ngập nước cũng như những nỗ lực phục hồi Sếu đầu đỏ tại Việt Nam. Những phân tích chuyên môn cho thấy bảo tồn loài không thể tách rời khỏi bảo tồn hệ sinh thái, đồng thời nhấn mạnh tính cấp thiết của việc duy trì các không gian tự nhiên trước sức ép ngày càng lớn từ quá trình phát triển.

Nếu khoa học mang đến nền tảng tri thức và nhận diện vấn đề, thì điện ảnh góp phần mở rộng chiều sâu cảm xúc của câu chuyện bảo tồn. Bộ phim khoa học “Sếu có về phương Nam” của đạo diễn Đỗ Tín (Hãng phim Giải Phóng) đã mang đến cho chương trình một không gian lắng đọng và giàu tính nhân văn. Tác phẩm từng đạt Giải Cánh diều Vàng năm 2025, Giải Bông sen bạc thể loại phim khoa học tại Liên hoan phim Việt Nam năm 2025 và Giải Đạo diễn xuất sắc tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 24.

Thông qua ngôn ngữ điện ảnh giàu chất thơ nhưng vẫn đậm tính tư liệu, bộ phim tái hiện hành trình của Sếu đầu đỏ cùng những biến chuyển của hệ sinh thái Đồng bằng sông Cửu Long. Những thước phim không chỉ phản ánh sự mong manh của tự nhiên mà còn gợi lên suy tư về trách nhiệm gìn giữ môi trường sống cho các thế hệ tương lai.

Sau phần trình chiếu, ê-kíp thực hiện bộ phim đã có buổi giao lưu cùng người tham dự, chia sẻ về quá trình thực hiện một tác phẩm khoa học – nghệ thuật, từ việc tiếp cận tư liệu, ghi hình ngoài thực địa đến cách chuyển tải những vấn đề sinh thái vốn mang tính học thuật thành câu chuyện có khả năng kết nối với công chúng.

Trong khuôn khổ tọa đàm, các diễn giả gồm TS. Trần Triết, đạo diễn Đỗ Tín và nhiếp ảnh gia Nguyễn Trường Sinh đã trao đổi cùng những người tham dự về vai trò của khoa học, nghệ thuật và truyền thông trong công tác bảo tồn thiên nhiên. Nhiều vấn đề được quan tâm như đạo đức nghề nghiệp trong nhiếp ảnh thiên nhiên hoang dã, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong truyền thông bảo tồn, sự tham gia của cộng đồng trong gìn giữ hệ sinh thái hay những thách thức đặt ra đối với động vật hoang dã hiện nay.