Chiều ngày 06/6, Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM tổ chức Hội thảo “Quản lý và Kinh tế đất đai trong bối cảnh chuyển đổi số, công nghệ AI và phát triển đô thị bền vững”, tạo diễn đàn trao đổi giữa các chuyên gia, nhà quản lý, giảng viên và người học trong lĩnh vực đất đai, GIS, địa chất và quy hoạch đô thị.

Trong bối cảnh TP. Hồ Chí Minh bước vào giai đoạn phát triển mới, các vấn đề về quản lý tài nguyên đất đai, dữ liệu địa không gian, công nghệ số và phát triển đô thị bền vững ngày càng cần những cách tiếp cận liên ngành. Đặc biệt, vào sáng cùng ngày, Thành ủy TP. Hồ Chí Minh tổ chức hội nghị nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết 09-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TP.HCM trong kỷ nguyên mới. Từ góc độ chuyên môn, hội thảo của Khoa Địa chất góp phần cụ thể hóa một nhóm vấn đề trong định hướng phát triển đó: kết nối quản lý tài nguyên đất đai, tổ chức không gian đô thị, khai thác dữ liệu và ứng dụng công nghệ phục vụ phát triển Thành phố theo hướng thông minh, thích ứng và bền vững.

Phát biểu tại chương trình, PGS.TS. Phạm Trung Hiếu – Trưởng Khoa Địa chất cho biết hội thảo là dịp để nhìn lại vai trò của khoa học địa chất trong bối cảnh quản lý đất đai và phát triển đô thị đang chịu tác động mạnh từ chuyển đổi số. Theo thầy, những vấn đề như dữ liệu địa không gian, GIS, UAV, AI hay bản đồ địa chất môi trường không chỉ là công cụ kỹ thuật, mà còn là nền tảng hỗ trợ quá trình quy hoạch, quản lý tài nguyên và ra quyết định trong phát triển đô thị bền vững.

Nội dung hội thảo được triển khai theo nhiều hướng tiếp cận chuyên môn, phản ánh tính liên ngành ngày càng rõ trong quản lý và kinh tế đất đai hiện nay. Từ yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, ứng dụng GIS và dữ liệu địa không gian, đến các vấn đề về kinh tế đô thị, mô hình đô thị nén, chuẩn hóa dữ liệu thửa đất, kiểm soát xây dựng bằng UAV – DEM, quy hoạch lớp phủ xanh và bản đồ địa chất môi trường đô thị, các báo cáo đã cho thấy sự cần thiết của việc kết nối chính sách, công nghệ và khoa học địa chất trong phát triển đô thị bền vững. Trên tinh thần đó, chương trình ghi nhận 6 báo cáo chuyên đề:

1. “Quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh trong bối cảnh chuyển đổi số” – ThS. Huỳnh Thái Ngọc, Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển Quỹ đất TP. Hồ Chí Minh;
2. “Ứng dụng nền tảng GITC và công nghệ GIS phục vụ quản lý nhà nước” – Ông Phạm Đức Thịnh, Phó Giám đốc Trung tâm Công nghệ Thông tin và Địa không gian TP. Hồ Chí Minh;
3. “Mô hình “đô thị nén” và kinh tế đất đai tại Siêu vùng TP.HCM hậu sáp nhập”: Tốc độ quản trị, tài chính hóa không gian và bài toán phát triển bền vững” – TS. Nguyễn Bảo Thành, Trường Đại học Văn Lang;
4. “Ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý đất đai và đô thị: Từ chuẩn hóa thửa đất đến kiểm soát xây dựng không phép bằng UAV và DEM” – TS. Trần Anh Tú, Trường Đại học Bách khoa, ĐHQG-HCM;
5. “Nghiên cứu đánh giá hiện trạng và chiến lược trong quy hoạch đô thị và lớp phủ xanh tại TP.HCM theo mô hình thành phố thông minh” – TS. Trần Thị Kim, Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM;
6. “Sự cần thiết thành lập bản đồ địa chất môi trường đô thị phục vụ quản lý và phát triển bền vững TP. Hồ Chí Minh sau sáp nhập” – PGS.TS. Phạm Trung Hiếu, Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM & KSC. Đỗ Công Dự, Hội Địa chất TP. Hồ Chí Minh.

Các báo cáo tại hội thảo đã mở ra một bức tranh đa chiều về quản lý đất đai trong bối cảnh TP.HCM bước vào giai đoạn phát triển mới. Từ yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai, ứng dụng nền tảng GIS trong quản lý, đến mô hình đô thị nén và kinh tế đất đai, các nội dung cho thấy đất đai không chỉ là đối tượng quản lý hành chính, mà còn là nguồn lực phát triển cần được nhìn nhận trong mối quan hệ với dữ liệu, tài chính đô thị, tổ chức không gian và năng lực điều phối của hệ thống quản trị.

Ở nhóm nội dung về công nghệ và khoa học địa chất, các báo cáo về chuẩn hóa dữ liệu thửa đất, kiểm soát xây dựng bằng UAV – DEM, quy hoạch lớp phủ xanh và bản đồ địa chất môi trường đô thị đã làm rõ hơn vai trò của dữ liệu trong quản lý đô thị hiện đại. Khi các lớp thông tin về thửa đất, địa hình, cây xanh, mặt nước, nền móng, nước dưới đất, sụt lún hay không gian ngầm được kết nối và cập nhật, công tác quy hoạch và quản lý có thêm cơ sở để nhận diện hiện trạng, dự báo rủi ro và hỗ trợ ra quyết định. Đây cũng là điểm giao thoa quan trọng giữa khoa học địa chất, công nghệ số và mục tiêu phát triển đô thị bền vững.

Những trao đổi tại hội thảo cho thấy quản lý đất đai trong giai đoạn hiện nay cần được tiếp cận như một bài toán liên ngành, nơi dữ liệu, công nghệ và tri thức khoa học cùng tham gia vào quá trình ra quyết định. Đây cũng là cơ sở để các vấn đề về quy hoạch không gian, quản lý tài nguyên và phát triển đô thị được nhìn nhận toàn diện hơn, gắn với yêu cầu thực tiễn của TP. Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới.