Sáng ngày 11/9, tại Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM, nghiên cứu sinh (NCS.) Huỳnh Trọng Phát đã bảo vệ thành công luận án tiến sĩ ngành Quang học với đề tài “Nghiên cứu tổng hợp nano vàng dạng bất đẳng hướng và sử dụng các phương pháp quang phổ đánh giá tính chất hướng đến ứng dụng trong vật liệu y sinh”, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS. Lâm Quang Vinh.

Luận án tập trung phát triển quy trình tổng hợp, tối ưu hóa tính chất quang học và đánh giá tiềm năng y sinh của hai dạng vật liệu: nano vàng lưỡng tháp và nano vàng dạng sao. Điểm nổi bật của nghiên cứu là việc phát triển phương pháp tổng hợp “xanh” nano vàng dạng sao không dùng mầm, kết hợp polymer sinh học chitosan và hỗ trợ sóng siêu âm. Phương pháp này giúp kiểm soát chính xác hình thái hạt, nâng cao hiệu suất và rút ngắn thời gian tổng hợp xuống còn vài phút mà không cần dùng chất hoạt động bề mặt độc hại.

Ở hướng ứng dụng trị liệu quang nhiệt, tác giả đã gắn kết thành công nanobody NVT1 lên bề mặt nano vàng để hướng đích đến thụ thể VEGFR2 trên tế bào ung thư. Thử nghiệm dưới chiếu xạ laser cận hồng ngoại (808 nm, 0,5 W/cm²) trên dòng tế bào ung thư phổi NCI-H460 cho thấy hệ nano vàng dạng sao NVT1@GNS tiêu diệt chọn lọc tế bào ung thư với hiệu quả cao, đưa tỷ lệ tế bào sống sót xuống chỉ còn xấp xỉ 3%.

Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng chứng minh khả năng kháng khuẩn phổ rộng của vật liệu trên cả vi khuẩn Gram âm, Gram dương và các chủng kháng kháng sinh (MRSA, MSSA). Bằng kỹ thuật quang phổ SERS kết hợp hiển vi điện tử SEM, cơ chế diệt khuẩn được xác định gồm cả phá hủy màng tế bào và tạo stress oxy hóa nội bào. Luận án đã chế tạo thành công vật liệu xốp composite polyurethane tẩm nano vàng, định hướng ứng dụng làm băng gạc y tế tiên tiến.

Kết quả của luận án đóng góp nền tảng quan trọng cho việc phát triển các liệu pháp y học nano và vật liệu y tế thế hệ mới. Các thử nghiệm tiền lâm sàng (in vivo) sẽ tiếp tục được triển khai trong thời gian tới để đánh giá toàn diện độ an toàn sinh học trước khi đưa vào ứng dụng thực tế.