Ngày 10/3/2026, Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM tổ chức Lễ khởi động tiểu dự án CASA-VN và bàn giao trạm quan trắc chất lượng không khí tự động (AQMS). Hoạt động thuộc dự án “Clean Air for Sustainable ASEAN” (CASA), sáng kiến hợp tác khu vực nhằm tăng cường năng lực quan trắc và quản lý chất lượng không khí tại các quốc gia Đông Nam Á.

Dự án CASA do Quỹ Hợp tác ASEAN – Hàn Quốc tài trợ và được chủ trì triển khai bởi Đại học Quốc gia Seoul. Tại Việt Nam, tiểu dự án CASA-VN được thực hiện với sự phối hợp của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, trong đó Trường Đại học Khoa học tự nhiên là đơn vị trực tiếp triển khai và vận hành hệ thống quan trắc.

Trong khuôn khổ chương trình, trạm quan trắc chất lượng không khí tự động (AQMS) đã được bàn giao và lắp đặt tại Trường Đại học Khoa học tự nhiên. Tại Việt Nam, dự án CASA hỗ trợ triển khai hai trạm quan trắc tại Hà Nội và TP.HCM nhằm tăng cường hệ thống theo dõi chất lượng không khí và phục vụ nghiên cứu môi trường. Trạm đặt tại Trường Đại học Khoa học tự nhiên là một trong các trạm thuộc mạng lưới quan trắc của dự án CASA trong khu vực ASEAN, hiện đã được triển khai tại nhiều quốc gia trong khu vực.

Trạm AQMS là hệ thống quan trắc tự động có khả năng theo dõi liên tục các thông số chất lượng không khí như bụi mịn (PM₂.₅, PM₁₀) và một số khí ô nhiễm phổ biến. Dữ liệu từ hệ thống được cập nhật theo thời gian thực, phục vụ các nghiên cứu về môi trường đô thị, phân tích xu hướng ô nhiễm không khí và cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các giải pháp quản lý chất lượng không khí. Nguồn dữ liệu này cũng sẽ được tích hợp vào hoạt động đào tạo và nghiên cứu tại Nhà trường.

Đại diện Nhà trường, PGS.TS Trần Lê Quan – Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM – cho biết ô nhiễm không khí đang trở thành một trong những thách thức môi trường và sức khỏe cộng đồng đáng chú ý tại nhiều đô thị lớn. Việc triển khai tiểu dự án CASA-VN không chỉ góp phần nâng cao năng lực quan trắc môi trường mà còn tạo nền tảng cho các hoạt động nghiên cứu khoa học và hợp tác học thuật trong lĩnh vực quản lý chất lượng không khí.

Trong bối cảnh các quốc gia ASEAN đang tăng cường hợp tác nghiên cứu về môi trường và biến đổi khí hậu, các sáng kiến hợp tác khu vực như dự án CASA đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối nguồn lực khoa học và chia sẻ dữ liệu quan trắc giữa các quốc gia.

Phát biểu tại sự kiện, GS. Kiyoung Lee – Chủ nhiệm dự án CASA, Đại học Quốc gia Seoul – bày tỏ kỳ vọng tiểu dự án CASA-VN sẽ thúc đẩy các hoạt động hợp tác đào tạo và nghiên cứu giữa Đại học Quốc gia Seoul và Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM, đồng thời góp phần mở rộng mạng lưới nghiên cứu về chất lượng không khí trong khu vực.

Trong thời gian tới, dữ liệu quan trắc từ hệ thống AQMS sẽ được chia sẻ trong mạng lưới nghiên cứu của dự án CASA tại khu vực ASEAN, góp phần hỗ trợ các nghiên cứu liên ngành và cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các chính sách cải thiện chất lượng không khí. Dự án cũng mở ra cơ hội tăng cường hợp tác giữa các nhà khoa học Việt Nam và Hàn Quốc trong lĩnh vực khoa học môi trường, qua đó thúc đẩy nghiên cứu và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển bền vững của khu vực.