Nghiệm thu xuất sắc đề tài nghiên cứu chọn tạo dòng hoa đồng tiền có khả năng chịu hạn bằng phương pháp đột biến kết hợp nuôi cấy mô thực vật

SDG4-Giáo dục có chất lượng
SDG12-Tiêu thụ và sản xuất có trách nhiệm
SDG17-Quan hệ đối tác vì các mục tiêu

Ngày 17/11, tại Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM, Hội đồng nghiệm thu cấp ĐHQG-HCM đã tổ chức đánh giá đề tài “Nghiên cứu chọn tạo dòng hoa đồng tiền (Gerbera jamesonii L.) có khả năng chịu hạn bằng phương pháp đột biến kết hợp với nuôi cấy mô thực vật”. Đề tài tập trung nghiên cứu ứng dụng kỹ thuật nuôi cấy mô thực vật kết hợp gây đột biến hóa học nhằm tạo nguồn vật liệu và tuyển chọn các dòng hoa đồng tiền có khả năng sinh trưởng tốt trong điều kiện thiếu nước, do TS. Trần Thanh Thắng, giảng viên Khoa Sinh học – Công nghệ Sinh học, làm chủ nhiệm, cùng các thành viên TS. Trần Thị Thanh Hiền và ThS. Trần Minh Hồng Lĩnh thực hiện.

Toàn cảnh hội đồng nghiệm thu cấp ĐHQG-HCM tiến hành đánh giá đề tài tại Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM.

Trong quá trình nghiên cứu, nhóm đã bước đầu xây dựng quy trình vi nhân giống hoa đồng tiền trong điều kiện stress hạn nhân tạo. Kết quả cho thấy mannitol ở nồng độ 40 g/L tạo điều kiện stress hạn rõ rệt đối với cây hoa đồng tiền nuôi cấy in vitro, làm suy giảm các chỉ tiêu sinh trưởng, sinh lý và hóa sinh.  Trong điều kiện này, việc bổ sung BA ở nồng độ 0,5 mg/L giúp cải thiện khả năng tái sinh chồi, trong khi IAA ở nồng độ 0,2 mg/L hỗ trợ quá trình hình thành và phát triển rễ.Đối với quá trình gây đột biến, nhóm nghiên cứu khảo sát ba tác nhân hóa học gồm EMS, NaN₃ và NMU. Kết quả cho thấy EMS phù hợp hơn trong phạm vi thí nghiệm, đặc biệt ở nồng độ 0,15–0,20% với thời gian xử lý từ 5–15 phút. Từ nguồn vật liệu sau xử lý, nhóm đã tuyển chọn được 10 dòng biến dị có biểu hiện sinh trưởng tốt trong điều kiện stress hạn, đồng thời ghi nhận sự khác biệt về kiểu băng DNA giữa các dòng.

TS. Trần Thanh Thắng – chủ nhiệm đề tài lắng nghe các ý kiến nhận xét, đánh giá của Hội đồng tại buổi nghiệm thu đề tài.

Sau bốn thế hệ sàng lọc in vitro, ba dòng số 3, 5 và 8 tiếp tục thể hiện các đặc điểm sinh trưởng, sinh lý và hóa sinh thuận lợi trong điều kiện bất lợi. Khi được đánh giá tại vườn thực nghiệm, dòng số 8 cho kết quả triển vọng nhất, duy trì sinh trưởng và năng suất hoa tương đối tốt, đồng thời có chỉ số chịu hạn (STI) cao nhất ở cả hai mức hạn vừa và hạn mạnh. Điểm đáng chú ý của đề tài là sự kết hợp giữa gây đột biến hóa học, sàng lọc trong điều kiện nuôi cấy mô và đánh giá tại vườn thực nghiệm. Các dòng biến dị được tuyển chọn qua nhiều giai đoạn, từ điều kiện in vitro đến môi trường sinh trưởng tại vườn, đồng thời được đánh giá thông qua các chỉ tiêu hình thái, năng suất, sinh lý, hóa sinh và phân tử.

Kết quả nghiên cứu bước đầu xác định được các dòng hoa đồng tiền có tiềm năng sinh trưởng trong điều kiện thiếu nước, trong đó dòng số 8 là dòng triển vọng nhất qua đánh giá tại vườn thực nghiệm. Đây là cơ sở ban đầu phục vụ công tác chọn giống hoa cảnh, đồng thời tạo tiền đề để tiếp tục đánh giá tính ổn định và khả năng ứng dụng của các dòng triển vọng trong sản xuất. Nghiên cứu hướng đến phát triển các dòng hoa đồng tiền có khả năng thích nghi với điều kiện hạn, góp phần định hướng sản xuất hoa cảnh bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu.

Hội đồng nghiệm thu và nhóm nghiên cứu chụp ảnh lưu niệm sau phiên đánh giá, đề tài được xếp loại xuất sắc.

Về sản phẩm khoa học và đào tạo, đề tài đã công bố 02 bài báo quốc tế thuộc danh mục Scopus (01 bài Q3 và 01 bài Q4), 01 bài báo trên Tạp chí Phát triển Khoa học và Công nghệ, ĐHQG-HCM; đồng thời có 03 khóa luận tốt nghiệp đã bảo vệ thành công. Với những kết quả nghiên cứu đạt được, đề tài “Nghiên cứu chọn tạo dòng hoa đồng tiền (Gerbera jamesonii L.) có khả năng chịu hạn bằng phương pháp đột biến kết hợp với nuôi cấy mô thực vật” được Hội đồng nghiệm thu đánh giá xuất sắc.