Ngày 14/1/2026, tại Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM đã tổ chức phiên họp nghiệm thu đề tài cấp ĐHQG-HCM loại B: “Quy trình giải ngược kết hợp nhiều tham số để xử lý bài toán đa nghiệm địa vật lý”, do PGS.TS. Lê Văn Anh Cường làm chủ nhiệm.
Đề tài tập trung phân tích cơ sở dữ liệu lớn trong lĩnh vực Vật lý địa cầu, bao gồm số liệu mô hình toán học, thực nghiệm điện từ tần số cao (ra đa xuyên đất – GPR), dữ liệu địa chấn nông phân giải cao và các số liệu đo đạc thực tế tại các địa điểm như Kevitsa (Phần Lan) và Olympic Dam (Nam Úc). Nguồn dữ liệu phong phú này đóng vai trò then chốt trong việc nghiên cứu quy trình giải ngược dữ liệu vật lý địa cầu.
Nghiên cứu đã ứng dụng thành công thuật toán wavelet để biểu diễn trường biên độ GPR trong không gian ba chiều, giúp phát hiện hiệu quả các dị vật ngầm. Bên cạnh đó, phương pháp địa chấn nông phân giải cao đã được sử dụng để xác định rõ ranh giới các lớp trầm tích và xây dựng mô hình 3D trực quan về cấu trúc địa chất đáy biển.Điểm nổi bật của đề tài là việc ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) và Học máy (Machine Learning) trong phân tích dữ liệu. Cụ thể, học máy sâu (Deep Learning) giúp phát hiện dị vật dạng hyperbol từ ảnh GPR, trong khi học máy nông hỗ trợ dự đoán giá trị điện trở suất và hàm lượng khoáng sản (Nickel, Cu) tại các giếng khoan.
Kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra rằng sự kết hợp đa phương pháp (như địa chấn và từ tellua) là giải pháp quan trọng để giảm tính đa nghiệm của bài toán ngược, đặc biệt tại những khu vực nghiên cứu sâu và thiếu thông tin địa chất kiểm chứng. Các thông tin minh giải từ địa chấn như ranh giới Moho hay đứt gãy đã tạo tiền đề quan trọng để lựa chọn mô hình điện trở suất tối ưu.
Tại buổi báo cáo, Hội đồng chuyên môn đã dành sự đánh giá cao cho đề tài nhờ chất lượng khoa học chuyên sâu và tính ứng dụng thực tiễn rõ rệt. Những kết quả đạt được không chỉ giải quyết các bài toán hiện tại mà còn góp phần xây dựng cơ sở quan trọng, mở hướng cho các nghiên cứu tiếp theo trong lĩnh vực Vật lý địa cầu; đặc biệt phục vụ đắc lực cho công tác khảo sát công trình ngầm, thăm dò khoáng sản và xác định cấu trúc địa chất.
